Vào một buổi tối mùa hè tháng 7/2023, sau trận bóng đá lúc hơn 10h đêm cùng bạn đại học, Nguyễn Thanh Minh đột nhiên thấy chóng mặt và không thể tự đứng lên.
Tưởng bị hạ đường huyết vì chưa ăn tối, Minh nhờ bạn mua cho một viên kẹo cho đỡ đói. Khi người bạn chưa kịp ra đến cổng sân bóng, Minh đã ngã xuống sân và co giật liên hồi. Chàng sinh viên năm 3 nói anh cảm nhận rõ ràng phần bên trái gương mặt lệch hẳn đi, còn nửa người bên trái tê cứng, không thể cử động.
“Các bạn hốt hoảng gọi cấp cứu. Nhưng do xe cấp cứu ở xa, sợ khi lên đến nơi thì quá muộn, bác trông sân đã vội gọi taxi để đưa tôi đến viện nhanh nhất. Lên xe, tôi dặn bạn đừng thông báo cho bố mẹ vì nghĩ mọi chuyện không quá nghiêm trọng. Nhưng khi thấy mình lịm dần đi, tôi bảo cậu ấy gọi cho gia đình ngay”, Minh nhớ lại, cho biết bố mẹ đã lập tức bắt xe từ Thái Nguyên xuống Hà Nội ngay trong đêm.
Thanh Minh khi điều trị đột quỵ. Ảnh: NVCC
Minh thuật lại lời kể của bạn bè lúc đó: Khi vừa đến cổng Bệnh viện huyện Thạch Thất, tim Minh đã ngừng đập. Nhờ được ép tim kịp thời, anh tỉnh lại. Các bác sĩ sau đó xác nhận Minh bị xuất huyết não nghiêm trọng nên chuyển anh tới Bệnh viện Quân đội 105 ở Sơn Tây. Tại đây, ê-kíp thông báo với gia đình sẽ tiêm cho Minh một loại thuốc, nếu phản ứng tốt, anh có cơ hội sống, ngược lại, điều tồi tệ nhất có thể xảy ra.
“Sau này bố tôi kể lại thậm chí còn phải gọi điện thoại về quê, nhắn người nhà chuẩn bị tinh thần, có thể sẽ phải lo hậu sự”, Minh, hiện 24 tuổi, nói.
May mắn, sau khi tiêm, Minh phản ứng tốt với thuốc. Kết quả chụp não lúc này cho thấy máu trong não đã ngừng chảy. Theo lời khuyên của bác sĩ, gia đình để Minh nghỉ lại một đêm, đến sáng hôm sau thì chuyển tuyến lên Bệnh viện Bạch Mai.
Tại đây, các bác sĩ đánh giá trường hợp của Minh chưa phù hợp để can thiệp phẫu thuật, hoặc nếu tiến hành thì tỷ lệ thành công thấp. Minh được chỉ định điều trị nội khoa bằng truyền thuốc và theo dõi sát diễn biến sức khỏe. Theo nhận định ban đầu, nếu tình trạng chuyển xấu, phẫu thuật vẫn là phương án cuối cùng. Tuy nhiên, cơ thể Minh có những chuyển biến tích cực.
“Bác sĩ giải thích tôi có dị dạng mạch máu não Cavernoma, còn gọi là u máu thể hang. Do tôi vận động thể dục thể thao quá sức và sai thời gian vào lúc 10h đêm nên mạch máu này đã bị vỡ, gây xuất huyết”, Minh nói về nguyên nhân đột quỵ.
Sau khi nằm điều trị và kết hợp tập phục hồi tại viện khoảng một tháng, Minh được gia đình xin chuyển về khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên để bắt tay vào quá trình tập luyện lâu dài.
Gương mặt của Minh còn di chứng sau cú sốc đột quỵ từ 3 năm trước. Ảnh: NVCC
Trước biến cố, Minh cho biết không mắc bệnh nền hay gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Tuy nhiên, trước khi bị đột quỵ, anh có ba dấu hiệu chính nhưng chủ quan, không coi là chuyện lớn.
“Biểu hiện đầu tiên là mất ngủ. Tôi bị mất ngủ liên tục khoảng ba ngày, dù mắt cay xè và ríu lại, khi nằm xuống vẫn không thể ngủ được. Biểu hiện thứ hai là uể oải, mệt mỏi, cơ thể dường như không còn sức lực để làm việc hay học tập gì. Cuối cùng, và có lẽ quan trọng nhất, là đau nửa đầu bên phải hơn một tuần. Cơn đau không kéo dài liên tục, chỉ chốt lát trong ngày, lúc nào đau quá tôi lại uống thuốc Panadol và không nghĩ đến điều gì nghiêm trọng hơn cả”, Minh kể.
Ngoài ra, Minh thừa nhận anh từng chủ quan tuổi còn trẻ nên không dễ ngã bệnh. Chàng trai cho biết trong mấy năm đầu sinh viên, anh luôn ngủ muộn sau 4h sáng, ăn uống thất thường, bữa trưa có khi lúc 6h tối, bữa tối lại vào 2-3h đêm. Ngoài ra, Minh còn thường xuyên hút thuốc lá, uống nước ngọt nhiều hơn nước lọc, chỉ thích ăn đồ chiên rán, dầu mỡ.
“Nghĩ lại, tôi thấy bản thân đã quá buông thả, coi thường sức khỏe và cơ thể mình”, Minh nói.
Minh, hiện vừa học vừa làm trong lĩnh vực công nghệ, cho biết bản thân cũng như gia đình đều sốc khi biết đột quỵ có thể xảy ra với cả những người trẻ mới ngoài đôi mươi. May mắn, trong thời gian nằm viện, Minh luôn được bạn bè thăm hỏi và động viên, được gia đình chăm sóc, yêu thương hết lòng.
“Suốt thời gian đó, sự động viên, chăm sóc của gia đình, bạn bè đã giúp tôi có động lực, quyết tâm hơn trong quá trình tập luyện, phục hồi sức khỏe”, Minh nói.
Gia đình là động lực, chỗ dựa lớn để Minh nỗ lực phục hồi sức khỏe. Ảnh: NVCC
Hơn hai năm sau đột quỵ, hiện sức khỏe của Minh đã hoàn toàn phục hồi. Biến cố không để lại di chứng gì về vận động hay tổn thương não cho Minh, ngoài việc mặt và mắt phải vẫn đang bị lệch về một bên. Sau 14 tháng châm cứu nhưng không đỡ, tháng trước Minh đã tiến hành mổ nối dây thần kinh số 7. “Bác sĩ kết luận mặt tôi sẽ phục hồi sau khoảng một năm nhưng chỉ được khoảng 70-80%. Dù vậy, tôi vẫn cảm thấy mình quá may mắn rồi”, Minh nói.
Hiện Minh cho biết thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống và sinh hoạt. Anh ưu tiên ngủ sớm và đủ giấc, bỏ thói quen thức khuya, ăn uống lành mạnh, bỏ đồ chiên rán và rượu bia, kết hợp duy trì tập thể dục nhẹ nhàng như chạy bộ, đánh bóng bàn hay boxing.
“Đừng chủ quan với sức khỏe bản thân. Hãy luôn lắng nghe cơ thể, thăm khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là thiết lập cho mình lối sống cân bằng, lành mạnh để không rơi vào hoàn cảnh tôi từng trải qua”, Minh nhắn nhủ tới những người trẻ.
Đầu năm 2026, Minh chinh phục đỉnh Yên Tử, Quảng Ninh, mà không cần đi cáp treo. Ảnh: NVCC
Đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng đáng lo ngại trên toàn cầu. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Neurology (2025) cho thấy, năm 2021, nhóm 15-39 tuổi ghi nhận tỷ lệ 25,45 ca/100.000 người, với 101 quốc gia vượt mức trung bình thế giới. Tại Mỹ, một nghiên cứu trên Journal of the American Heart Association (2023) cũng chỉ ra tỷ lệ đột quỵ ở người 18-45 tuổi tăng gần 15% trong một thập kỷ.
Các chuyên gia nhận định xu hướng này liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ ngày càng phổ biến ở người trẻ như tiền tiểu đường, căng thẳng kéo dài, hút thuốc (bao gồm thuốc lá điện tử), chế độ ăn kém lành mạnh và lối sống ít vận động. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc tránh thai kết hợp hút thuốc ở phụ nữ trẻ cũng làm tăng đáng kể nguy cơ. Những yếu tố truyền thống như tăng huyết áp và cholesterol cao hiện cũng xuất hiện sớm hơn, góp phần đẩy nguy cơ đột quỵ lên cao.
